Պարացետամոլ, թե իբուպրոֆեն․ որն ընտրել և ինչը չխառնել
Ինչով են տարբերվում պարացետամոլն ու իբուպրոֆենը, որն ընտրել ջերմության և ցավի դեպքում, ինչպես հաշվել երեխայի դեղաչափն ըստ քաշի և որ մրսածության փոշիներում արդեն պարացետամոլ կա։
- Դեղորայք
- Առաջին Օգնություն

Այս էջում
Բարձր ջերմության և սովորական ցավի դեպքում պարացետամոլն ու իբուպրոֆենը գրեթե հավասարապես են օգնում։ Պարացետամոլն ավելի խնայող է ստամոքսի համար, և սովորաբար այն են ընտրում հղիության ժամանակ ու նրանք, ում հակաբորբոքային դեղեր չի կարելի։ Իբուպրոֆենը նաև թուլացնում է բորբոքումը, ուստի ավելի լավ է օգնում ատամի ցավի, դաշտանային ցավի, ձգվածքի և հոդացավի դեպքում։ Ամենահաճախ սխալը ոչ թե ընտրությունն է, այլ մրսածության փոշին (Թերաֆլյու, Կոլդրեքս և նմանատիպ) պարացետամոլի հաբերի հետ միասին խմելը․ այդ փոշիների մեծ մասում պարացետամոլ արդեն կա։
Պարացետամոլ և իբուպրոֆեն․ համեմատություն
| Պարացետամոլ | Իբուպրոֆեն | |
|---|---|---|
| Ինչպես է ազդում | Հիմնականում ուղեղի մակարդակում՝ իջեցնում է ջերմությունը և բթացնում ցավը։ Հակաբորբոքային ազդեցություն գրեթե չունի։ | Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղ է (ՈՍՀԴ)՝ իջեցնում է ջերմությունը, ցավը և բորբոքումը։ |
| Ջերմություն | Լավ է իջեցնում | Լավ է իջեցնում, ազդեցությունը հաճախ մի փոքր ավելի երկար է տևում |
| Ցավ | Գլխացավ, կոկորդի ցավ, մրսածության ժամանակ մարմնի ցավեր | Ատամի ցավ, դաշտանային ցավ, մկանների և հոդերի ցավ, վնասվածքներ |
| Բորբոքում և այտուց | Չի ազդում | Թուլացնում է |
| Ստամոքս | Խնայող է, կարելի է ընդունել քաղցած ստամոքսին | Կարող է գրգռել ստամոքսը, ընդունել ուտելու ժամանակ կամ հետո |
| Մեծահասակների դեղաչափ և օրական առավելագույնը | 500–1000 մգ, ընդմիջումը՝ առնվազն 4 ժամ, 24 ժամում ոչ ավելի, քան 4000 մգ (500 մգ-անոց 8 հաբ) | 200–400 մգ՝ 6–8 ժամը մեկ, առանց բժշկի՝ 24 ժամում ոչ ավելի, քան 1200 մգ |
| Երեխաներ․ ինչի հիման վրա է հաշվվում դեղաչափը | Քաշի․ 10–15 մգ/կգ մեկ ընդունման համար, օրական մինչև 4 անգամ և ոչ ավելի, քան 60 մգ/կգ, 3 ամսականից (ավելի վաղ՝ միայն ըստ ներդիրի կամ բժշկի նշանակման) | Քաշի․ 5–10 մգ/կգ մեկ ընդունման համար, օրական 3 (առավելագույնը 4) անգամ և ոչ ավելի, քան 30 մգ/կգ, 3 ամսականից և 5 կգ-ից ավելի քաշի դեպքում |
| Ում չի կարելի կամ նախ պետք է հարցնել | Լյարդի հիվանդություններ, ալկոհոլի կանոնավոր չարաշահում, 50 կգ-ից պակաս քաշ, ալերգիա պարացետամոլի նկատմամբ | Ստամոքսի խոց, երիկամների հիվանդություններ, սրտային անբավարարություն, ցավազրկողներից առաջացող ասթմա, արյունը նոսրացնող դեղեր, հղիություն (հատկապես 20-րդ շաբաթից), ջրծաղիկ, ջրազրկում |
Ճշգրիտ դեղաչափը կախված է դեղից և դրա խտությունից․ միշտ ստուգեք ներդիրը։
Որն ընտրել
- Ջերմություն և մարմնի ցավեր մրսածության կամ գրիպի ժամանակ․ երկուսն էլ հարմար են։ Եթե ստամոքսի հետ խնդիրներ ունեք, սկսեք պարացետամոլից։
- Ատամի ցավ, դաշտանային ցավ, ձգվածք, մեջքի ցավ․ իբուպրոֆենը սովորաբար ավելի լավ է օգնում, քանի որ ցավն ուղեկցվում է բորբոքումով։
- Հղիություն․ սովորաբար ընտրում են պարացետամոլը, իսկ իբուպրոֆենը՝ միայն բժշկի խորհրդով։
- Կրծքով կերակրում․ սովորաբար առաջին ընտրությունը պարացետամոլն է, բայց հաճախ կարելի է նաև իբուպրոֆեն՝ նախապես խորհրդակցելով դեղագործի կամ բժշկի հետ։
- Նախկինում խոց, երիկամների հիվանդություն, արյունը նոսրացնող դեղեր․ պարացետամոլ՝ նախապես խորհրդակցելով բժշկի հետ։
- Երկուսը միասին․ մեծահասակները կարող են պարացետամոլն ու իբուպրոֆենը միաժամանակ ընդունել, եթե մեկը չի օգնում, պայմանով, որ յուրաքանչյուրը մնա իր օրական առավելագույնի սահմաններում։ Երեխաներին դրանք միասին մի տվեք և մի հերթափոխեք, եթե բժիշկը այդպես չի ասել։
Հաբեր մեծահասակների համար․
- Պարացետամոլ դեղահաբ 500 մգ, 10 հատ
- Նուրոֆեն դեղահաբ 200 մգ, 20 հատ
- Իբուպրոֆեն դեղահաբ 200 մգ, 50 հատ
Երեխաներ․ դեղաչափն ըստ քաշի, ոչ թե ըստ տարիքի
Տուփի վրայի տարիքային խմբերը միայն մոտավոր ուղեցույց են, իսկ քաշով հաշվված դեղաչափն ավելի ճշգրիտ է։ Օրինակ՝ 12 կգ քաշով երեխային անհրաժեշտ է․
- պարացետամոլ՝ 120–180 մգ մեկ ընդունման համար, այսինքն՝ 120 մգ/5 մլ օշարակից 5–7,5 մլ, օրական ոչ ավելի, քան 720 մգ,
- իբուպրոֆեն՝ 60–120 մգ մեկ ընդունման համար, այսինքն՝ 100 մգ/5 մլ կախույթից 3–6 մլ, օրական ոչ ավելի, քան 360 մգ։
Ուշադրություն դարձրեք շշի վրա նշված խտությանը․ իբուպրոֆենի մանկական կախույթները լինում են 100 մգ/5 մլ և 200 մգ/5 մլ, և նույն քանակությամբ միլիլիտրը տալիս է կրկնակի դեղաչափ։ Չափեք տուփի միջի դոզավորող ներարկիչով, ոչ թե խոհանոցային գդալով։ Ջերմությունն իջեցնում են, երբ երեխան իրեն վատ է զգում, ոչ միայն ջերմաչափի թվի պատճառով։ 16 տարեկանից փոքր երեխաներին ասպիրին չեն տալիս։
Օշարակներ և կախույթներ․
- Պարացետամոլ օշարակ 120 մգ/5 մլ, 100 գ
- Պանադոլ մանկական կախույթ 120 մգ/5 մլ, 100 մլ
- Նուրոֆեն մանկական կախույթ 100 մգ/5 մլ, ելակի համով, 100 մլ
- Իբուֆեն կախույթ 100 մգ/5 մլ, 100 մլ
Մոմիկները օգնում են, երբ երեխան փսխում է կամ հրաժարվում է օշարակից (լուծի դեպքում մոմիկներ չեն օգտագործում)։ Մոմիկի դեղաչափն ընտրում են ըստ քաշի՝ ներդիրի աղյուսակով․
- Ցեֆեկոն Դ մոմիկներ 100 մգ, 10 հատ
- Ցեֆեկոն Դ մոմիկներ 250 մգ, 10 հատ
- Էֆֆերալգան մանկական մոմիկներ 150 մգ, 10 հատ
Թաքնված պարացետամոլ․ մրսածության փոշիներ և համակցված հաբեր
«Մրսածության և գրիպի դեմ» փոշիներն ու հաբերը սովորաբար պարունակում են պարացետամոլ, ինչպես նաև անոթասեղմիչ և հակաալերգիկ նյութ։ Մեծահասակների համար նախատեսված մեկ փաթեթում կարող է լինել 325-ից 1000 մգ պարացետամոլ։ Եթե դրան ավելացնեք նաև պարացետամոլի հաբեր, հեշտությամբ և աննկատ կանցնեք օրական 4000 մգ-ը։ Ահա թե ինչ կա մեր տեսականու համակցված դեղերում․
| Դեղ | Ցավազրկողը բաղադրության մեջ | Էլ ինչ կա |
|---|---|---|
| Թերաֆլյու Լիմոն | պարացետամոլ | ֆենիրամին, ֆենիլէֆրին |
| Կոլդրեքս ՄաքսԳրիպ, Կոլդրեքս ՀոթՌեմ | պարացետամոլ | ֆենիլէֆրին, վիտամին C |
| Ֆերվեքս մեծահասակների համար | պարացետամոլ | ֆենիրամին, վիտամին C |
| Մաքսիքոլդ Ռինո, Գրիպոֆլյու, Գրիպպոտոն, Անտիգրիպ (այդ թվում՝ մանկական) | պարացետամոլ | ֆենիրամին և/կամ ֆենիլէֆրին, վիտամին C |
| Ռինզա, Անտի-քոլդ | պարացետամոլ | ֆենիլէֆրին, հակաալերգիկ նյութ (Ռինզայում նաև կոֆեին) |
| Կաֆֆետին Քոլդ | պարացետամոլ | պսևդոէֆեդրին, դեքստրոմեթորֆան, վիտամին C |
| ԱնվիՄաքս | պարացետամոլ | ռիմանտադին, լորատադին, վիտամին C և այլն |
| Ցիտրամոն Պ, Ասկոֆեն | պարացետամոլ + ասպիրին | կոֆեին |
| Պենտալգին | պարացետամոլ + նապրոքսեն | կոֆեին, դրոտավերին, ֆենիրամին |
| Կաֆֆետին ՍՑ | պարացետամոլ + պրոպիֆենազոն | կոֆեին |
| Սոլպադեին | պարացետամոլ | կոդեին, կոֆեին |
| Նեքստ, Կաֆֆետին Դուո, Պարաբրուֆեն | պարացետամոլ + իբուպրոֆեն | — |
Երեք պարզ կանոն․
- Տուփի վրա կարդացեք ազդող նյութերը։ Եթե այնտեղ պարացետամոլ կա, պարացետամոլով այլ դեղ մի ավելացրեք։
- Հաշվեք 24 ժամում բոլոր դեղերից ստացած ամբողջ պարացետամոլը․ գումարը չպետք է գերազանցի օրական առավելագույնը։
- Ասպիրինն ու նապրոքսենը նույնպես հակաբորբոքային դեղեր են, ինչպես իբուպրոֆենը։ Ցիտրամոն, Ասկոֆեն կամ Պենտալգին մի ընդունեք իբուպրոֆենի հետ։ Նեքստը, Կաֆֆետին Դուոն և Պարաբրուֆենը պարունակում են և՛ իբուպրոֆեն, և՛ պարացետամոլ, ուստի դրանց մի ավելացրեք ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը։ Միգը, Իբուֆենը, Նուրոտոնը, Բոլեօֆֆը, Կաֆֆետին Ռապիդը և Կաֆֆետին Լեդին նույնպես իբուպրոֆեն են։
Պարացետամոլ, ալկոհոլ և լյարդ
Սովորական դեղաչափերով պարացետամոլը շատ անվտանգ է։ Վտանգավոր է գերդոզավորումը․ այն վնասում է լյարդը, իսկ առաջին նշանները (սրտխառնոց, ցավ աջ կողի տակ, մաշկի դեղնություն) կարող են ի հայտ գալ միայն մեկ-երկու օր անց։ Ուստի, եթե ընդունվել է առավելագույնից ավելին, անմիջապես դիմեք օգնության, նույնիսկ եթե մարդն իրեն լավ է զգում։
Առողջ մեծահասակի համար սովորական դեղաչափի հետ մեկ բաժակ խմիչքը վտանգավոր չէ։ Լյարդն ավելի խոցելի է, եթե մարդը շատ է խմում՝ կանոնավոր կամ խմելաշրջաններով, ունի լյարդի հիվանդություն, կշռում է 50 կգ-ից պակաս կամ մի քանի օր գրեթե չի կերել։ Այդ դեպքերում սովորական 4000 մգ-ը կարող է շատ լինել․ հարցրեք բժշկին ավելի ցածր առավելագույն դեղաչափի մասին։
Իբուպրոֆեն․ ում է պետք զգուշություն
- Ստամոքս․ ստամոքսի կամ տասներկումատնյա աղիքի խոց՝ այժմ կամ նախկինում, ստամոքսային արյունահոսություն։ Արյունահոսության ռիսկն աճում է դեղաչափի, տարիքի և ալկոհոլի հետ։
- Երիկամներ և սիրտ․ երիկամների հիվանդություններ, սրտային անբավարարություն, բարձր զարկերակային ճնշում։ Ջրազրկման դեպքում (փսխում, լուծ, բարձր ջերմություն և քիչ խմել) երիկամների համար ռիսկն ավելի մեծ է։
- Ասթմա․ եթե ասպիրինից կամ այլ ցավազրկողներից երբևէ եղել են շնչահեղձություն, քթահոսություն կամ ցան, իբուպրոֆեն չի կարելի։ Ասթմայի այլ դեպքերում նախ հարցրեք բժշկին։
- Արյունը նոսրացնող դեղեր․ վարֆարին, ապիքսաբան, ռիվարոքսաբան, կլոպիդոգրել, ասպիրին՝ փոքր դեղաչափով։ Իբուպրոֆենը մեծացնում է արյունահոսության ռիսկը․ խորհրդակցեք բժշկի հետ։
- Հղիություն․ իբուպրոֆեն ընդունում են միայն բժշկի խորհրդով։ 20-րդ շաբաթից այն կարող է ազդել պտղի երիկամների և սրտի վրա, իսկ երրորդ եռամսյակում ընդհանրապես չի կիրառվում։
- Ջրծաղիկ երեխայի մոտ․ իբուպրոֆեն խորհուրդ չի տրվում, տվեք պարացետամոլ։
Երբ դիմել բժշկի կամ զանգել 103
- Ընդունվել է պարացետամոլի օրական առավելագույնից ավելին, կամ երեխան պատահաբար կուլ է տվել դեղը․ անմիջապես զանգեք 103, նույնիսկ եթե ախտանիշներ չկան։
- Սև, կուպրանման կղանք, արյունով կամ «սուրճի մրուրի» նման փսխում, որովայնի ուժեղ ցավ իբուպրոֆեն ընդունելիս։
- Դեմքի, շուրթերի կամ կոկորդի այտուց, դժվարացած կամ սուլող շնչառություն ցավազրկող ընդունելուց հետո։
- Մաշկի կամ աչքերի սպիտակուցի դեղնություն։
- 3 ամսականից փոքր երեխայի 38 °C և ավելի բարձր ջերմություն կամ 3–6 ամսական երեխայի 39 °C և ավելի բարձր ջերմություն։
- Ջերմություն՝ ցանով, որը սեղմելիս չի գունատվում, պարանոցի կարկամություն, անսովոր քնկոտություն կամ շփոթվածություն, ցնցումներ։
- Երեխան քիչ է խմում և շատ ավելի հազվադեպ է միզում։
- Ջերմությունը պահպանվում է 3 օրից, իսկ ցավը՝ 5 օրից ավելի, չնայած բուժմանը։
Հաճախ տրվող հարցեր
Կարելի՞ է պարացետամոլն ու իբուպրոֆենը միասին ընդունել
Մեծահասակները կարող են, եթե մեկ դեղը չի օգնում, պայմանով, որ յուրաքանչյուրը մնա իր օրական առավելագույնի սահմաններում։ Հիշեք, որ Նեքստում, Կաֆֆետին Դուոյում և Պարաբրուֆենում արդեն երկուսն էլ կան։ Երեխաներին դրանք մի համակցեք և մի հերթափոխեք, եթե բժիշկը այդպես չի ասել։
Կարելի՞ է Թերաֆլյու կամ Կոլդրեքս խմել պարացետամոլի հետ
Ոչ։ Դրանցում արդեն պարացետամոլ կա, և միասին ընդունելը կարող է հանգեցնել գերդոզավորման։ Եթե փոշին բավարար չէ, հարցրեք դեղագործին, թե ինչ կարելի է անվտանգ ավելացնել։
Ո՞րն է ավելի լավ իջեցնում երեխայի ջերմությունը
Երկուսն էլ ազդում են։ Պարացետամոլը կարելի է տալ 3 ամսականից, իբուպրոֆենը՝ 3 ամսականից և 5 կգ-ից ավելի քաշի դեպքում։ Դեղաչափը հաշվեք ըստ երեխայի քաշի և օշարակի խտության։
Կարելի՞ է ալկոհոլ խմել պարացետամոլ ընդունելիս
Սովորական դեղաչափի հետ քիչ քանակությամբ ալկոհոլը առողջ մեծահասակի համար վտանգավոր չէ։ Եթե կանոնավոր շատ եք խմում, վերջերս եղել է խմելաշրջան կամ ունեք լյարդի հիվանդություն, հարցրեք բժշկին անվտանգ դեղաչափի մասին։ Ալկոհոլը իբուպրոֆենի հետ մեծացնում է ստամոքսային արյունահոսության ռիսկը։
Աղբյուրներ
- NHS․ Paracetamol for adults (անգլերեն)
- NHS․ Ibuprofen for adults (անգլերեն)
- NHS․ High temperature (fever) in children (անգլերեն)
- UKTIS / Bumps․ իբուպրոֆենը հղիության ժամանակ (անգլերեն)
Թե էլ ինչ պահել տանը մրսածության դեպքում՝ կարդացեք «Մրսածություն և գրիպ․ ինչ պահել տնային դեղատուփում» հոդվածում։
Հարցեր ունե՞ք դեղերի մասին․ հարցրեք ԱԲԱ ֆարմի ցանկացած դեղատան դեղագործին կամ գրեք մեզ կայքի չատում։
Այլ հոդվածներ

Առողջություն և բարեկեցություն
Պրոբիոտիկ հակաբիոտիկի հետ․ երբ է պետք և ինչպես ընդունել
Երբ են հակաբիոտիկներն իսկապես պետք, ինչու են դրանք լուծ առաջացնում, որ պրոբիոտիկներն ունեն լավագույն ապացույցները (S. boulardii, L. rhamnosus GG) և հակաբիոտիկից քանի ժամ հետո ընդունել Լինեքսը, Էնտերոլը կամ Էնտերոժերմինան։

Մանկական Խնամք
Երեխայի ականջի ցավ․ ինչ անել գիշերը և երբ դիմել բժշկի
Ինչու է երեխայի ականջը ցավում, ինչ անել հենց հիմա և գիշերը, երբ կարելի է ականջի կաթիլներ, պե՞տք են արդյոք հակաբիոտիկներ օտիտի դեպքում, ինչ չի կարելի անել և երբ շտապ դիմել բժշկի։

Մրսածություն և գրիպ
Հակավիրուսային դեղեր գրիպի դեմ․ ինչն է իրականում օգնում
Գրիպի դեմ որ հակավիրուսային դեղերն ունեն համոզիչ ապացույցներ, և որոնք՝ ոչ․ համեմատական աղյուսակ Տամիֆլյուի (օսելտամիվիր), Արբիդոլի, Ինգավիրինի, Կագոցելի, Էրգոֆերոնի և ինտերֆերոնների մասին, ում պետք է առաջին օրը դիմել բժշկի և ինչն է օգնում բոլորին։