Հակավիրուսային դեղեր գրիպի դեմ․ ինչն է իրականում օգնում
Գրիպի դեմ որ հակավիրուսային դեղերն ունեն համոզիչ ապացույցներ, և որոնք՝ ոչ․ համեմատական աղյուսակ Տամիֆլյուի (օսելտամիվիր), Արբիդոլի, Ինգավիրինի, Կագոցելի, Էրգոֆերոնի և ինտերֆերոնների մասին, ում պետք է առաջին օրը դիմել բժշկի և ինչն է օգնում բոլորին։
- Իմունիտետի բարձրացում
- Դեղորայք
- Մրսածություն և գրիպ

Այս էջում
Ստորև նշված գրիպի դեմ հակավիրուսային դեղերից համոզիչ ապացույցներ ունեն միայն երկուսը՝ օսելտամիվիրը (Տամիֆլյու, միայն դեղատոմսով) և բալոքսավիրը (Հայաստանում գրանցված չէ)։ Բայց նույնիսկ օսելտամիվիրի ազդեցությունը համեստ է․ եթե ընդունումը սկսվում է առաջին 48 ժամում, հիվանդության տևողությունը կրճատվում է միջինում մեկ օրից պակաս։ Ուստի ուղեցույցներն այն նախատեսում են ծանր ընթացքի դեպքում, իսկ ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում՝ նաև բարդությունների բարձր ռիսկ ունեցող մարդկանց համար, և այն նշանակում է միայն բժիշկը։ Առանց դեղատոմսի վաճառվող տարածված միջոցները (Արբիդոլ, Ինգավիրին, Կագոցել, Էրգոֆերոն, Անաֆերոն, ինտերֆերոնով կաթիլներ) կարելի է օգտագործել ըստ ներդիրի, սակայն համոզիչ ապացույցներ, որ դրանք կրճատում են գրիպի տևողությունը կամ կանխում բարդությունները, չկան, և ԱՀԿ-ն, ԱՄՆ CDC-ն ու Մեծ Բրիտանիայի NICE-ը դրանք խորհուրդ չեն տալիս։ Առողջ մարդկանց մեծ մասի համար ավելի կարևոր են հանգիստը, շատ հեղուկը, ջերմիջեցնողը և գրիպի դեմ ամենամյա պատվաստումը։
Ինչ կարող է անել հակավիրուսային դեղը, և ինչ՝ ոչ
Գրիպով հիվանդների մեծ մասն առողջանում է մոտ մեկ շաբաթում՝ առանց հատուկ բուժման։ Հակավիրուսային դեղերն ավելի լավ են ազդում, երբ ընդունումը սկսում են վաղ՝ ցանկալի է ախտանիշների ի հայտ գալուց 48 ժամվա ընթացքում։ Բայց նույնիսկ այդ դեպքում հիվանդությունը մեկ գիշերում չի անցնում․ հետազոտություններում օսելտամիվիրը ախտանիշների տևողությունը կրճատել է մեծահասակների մոտ՝ շուրջ 17 ժամով, իսկ քրոնիկ հիվանդություններ չունեցող երեխաների մոտ՝ շուրջ 29 ժամով, և ավելի հաճախ են եղել սրտխառնոց ու փսխում։ Ուստի ուղեցույցները կենտրոնանում են այն մարդկանց վրա, ում մոտ ծանր ընթացքի ռիսկն ավելի բարձր է, իսկ որոշումը կայացնում է բժիշկը։
Գրիպի դեմ հակավիրուսային դեղեր․ ինչ են ցույց տալիս հետազոտությունները
| Դեղ (օրինակներ) | Հայաստանում | Ինչ են ցույց տալիս հետազոտությունները | ԱՀԿ, CDC, NICE |
|---|---|---|---|
| Օսելտամիվիր (Տամիֆլյու, Ինֆլյուցեին, Ֆլուկապս) | Միայն դեղատոմսով | 22 հետազոտություն (14 718 հիվանդ)։ Եթե սկսվում է առաջին 48 ժամում, ախտանիշների տևողությունը կրճատվում է մեկ օրից պակաս, ավելի հաճախ են լինում սրտխառնոց և փսխում։ ԱՀԿ․ հոսպիտալացումների վրա գրեթե չի ազդում, նույնիսկ բարձր ռիսկ ունեցողների մոտ։ | CDC և NICE․ բարձր ռիսկ ունեցողներին, CDC՝ նաև ծանր ընթացքի դեպքում։ ԱՀԿ (2024)․ առաջարկվում է ծանր գրիպի դեպքում և շփումից հետո կանխարգելման համար՝ ծայրահեղ բարձր ռիսկ ունեցողներին, իսկ թեթև գրիպի դեպքում ԱՀԿ-ն խորհուրդ է տալիս այն չօգտագործել։ |
| Բալոքսավիր (Քսոֆլյուզա) | Գրանցված չէ | Մեկ դեղաչափ․ ախտանիշներն անցնում են մոտ մեկ օր ավելի շուտ, հնարավոր է՝ նվազեցնում է հոսպիտալացումները բարձր ռիսկ ունեցողների մոտ (ցածր հավաստիության ապացույցներ)։ | ԱՀԿ (2024)․ առաջարկվում է թեթև գրիպի դեպքում բարձր ռիսկ ունեցողներին։ CDC․ խորհուրդ տրվող չորս դեղերից մեկն է։ |
| Ումիֆենովիր (Արբիդոլ, Արպեֆլյու) | Առանց դեղատոմսի | ԱՀԿ-ն գտել է մեկ հետազոտություն (232 հիվանդ)․ ախտանիշները, հնարավոր է, անցնում են մոտ մեկ օր ավելի շուտ, բայց ապացույցների հավաստիությունը ցածր է, բարդությունների մասին ուղղակի տվյալներ չկան։ | ԱՀԿ (2024)․ առաջարկում է չօգտագործել թեթև գրիպի դեպքում։ CDC-ի և NICE-ի ուղեցույցներում չկա։ |
| Ինգավիրին, Կագոցել (Ինգավիրին 90 մգ, Կագոցել) | Առանց դեղատոմսի | Ուսումնասիրվել են հիմնականում Ռուսաստանում։ Համոզիչ ապացույցներ, որ դրանք կրճատում են գրիպի տևողությունը կամ կանխում բարդությունները, չկան։ | Նրանց ուղեցույցներում չկան |
| Էրգոֆերոն, Անաֆերոն (Էրգոֆերոն) | Առանց դեղատոմսի | Պարունակում են հակամարմիններ գամմա-ինտերֆերոնի նկատմամբ (Էրգոֆերոնը՝ նաև հիստամինի և CD4-ի նկատմամբ)։ Ուսումնասիրվել են հիմնականում Ռուսաստանում, համոզիչ ապացույցներ չկան։ | Նրանց ուղեցույցներում չկան |
| Ինտերֆերոններ՝ կաթիլներ և մոմիկներ (Գրիպֆերոն, Վիֆերոն, Գենֆերոն) | Գրիպֆերոնը՝ առանց դեղատոմսի, Վիֆերոնը և Գենֆերոնը՝ դեղատոմսով | Համոզիչ ապացույցներ, որ դրանք կանխում են գրիպը կամ կրճատում դրա տևողությունը, չկան։ | Նրանց ուղեցույցներում չկան |
| Ռիմանտադին, ամանտադին | Ռիմանտադինը՝ միայն մրսածության դեմ համակցված փոշու բաղադրության մեջ | Շրջանառվող A տիպի գրիպի վիրուսների մեծ մասը կայուն է դրանց նկատմամբ։ | CDC․ խորհուրդ չեն տրվում։ NICE․ ամանտադինը խորհուրդ չի տրվում։ |
| Հոմեոպաթիկ միջոցներ (Օսցիլոկոկցինում, Ինֆլուցիդ) | Ինֆլուցիդը՝ առանց դեղատոմսի, Օսցիլոկոկցինումը գրանցված չէ | Օսցիլոկոկցինումի մասին Քոքրեյնյան ակնարկ․ որակյալ տվյալները բավարար չեն գրիպի կանխարգելման կամ բուժման վերաբերյալ եզրակացություններ անելու համար։ | Նրանց ուղեցույցներում չկան |
«Նրանց ուղեցույցներում չկան» նշանակում է, որ միջոցը չի հիշատակվում ԱՀԿ-ի, CDC-ի և NICE-ի գրիպի ուղեցույցներում։ Գրանցված դեղը կարելի է օգտագործել ըստ ներդիրի․ խոսքն այն մասին է, որ օգուտի համոզիչ ապացույցներ դեռ չկան։
Եթե որոշել եք ընդունել առանց դեղատոմսի հակավիրուսային դեղ․
- ստուգեք տարիքը ներդիրում․ օրինակ՝ Ինգավիրին 90 մգ դեղապատիճները միայն մեծահասակների համար են, Արբիդոլի դեղապատիճները չի կարելի տալ 6 տարեկանից փոքր երեխաներին, իսկ Կագոցելը կիրառվում է 3 տարեկանից,
- Ինգավիրինը և Կագոցելը չեն կիրառվում հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ, Արբիդոլը՝ հղիության առաջին եռամսյակում․ հղիության ընթացքում ցանկացած հակավիրուսային դեղ ընդունելուց առաջ հարցրեք բժշկին,
- առանց բժշկի խորհրդի միաժամանակ երկու հակավիրուսային դեղ մի ընդունեք,
- մի հետաձգեք բժշկին դիմելը, եթե ռիսկի խմբից եք կամ վիճակը վատանում է։
Ում է պետք դիմել բժշկի հենց առաջին օրը
Այս մարդկանց մոտ բարդությունների ռիսկն ավելի բարձր է։ Գրիպի ախտանիշների դեպքում նրանք պետք է անմիջապես կապվեն բժշկի հետ, քանի դեռ հակավիրուսային դեղը կարող է առավելագույնս օգնել․
- 65 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի մարդիկ,
- հղիներ և վերջին 2 շաբաթում ծննդաբերած կանայք,
- մինչև 5 տարեկան, հատկապես մինչև 2 տարեկան երեխաներ,
- ասթմայով կամ թոքերի այլ քրոնիկ հիվանդությամբ, սրտի, երիկամների կամ լյարդի հիվանդություններով, շաքարային դիաբետով կամ նյարդաբանական հիվանդություններով մարդիկ,
- թուլացած իմունիտետով մարդիկ (քիմիաթերապիա, հորմոնների երկարատև ընդունում, ՄԻԱՎ),
- արտահայտված ճարպակալումով մարդիկ (մարմնի զանգվածի ինդեքսը՝ 40 և ավելի)։
Արդյոք հակավիրուսային դեղ է պետք, և որը, որոշում է բժիշկը։ Օսելտամիվիրը սովորաբար ընդունում են 5 օր, իսկ երեխայի դեղաչափը հաշվում են ըստ քաշի։ Ծանր ընթացքի դեպքում բժիշկներն այն նշանակում են նաև 48 ժամից ուշ։ Ինքնուրույն մի սկսեք ընդունումը, օրինակ՝ նախորդ սեզոնից մնացած դեղապատիճներով։
Ինչն է օգնում բոլորին գրիպի ժամանակ
- Հանգիստ տանը, քանի դեռ ջերմություն կա, և հնարավորինս քիչ շփում ուրիշների հետ․ գրիպը հեշտությամբ է փոխանցվում։
- Շատ հեղուկ՝ ջուր, տաք թեյ կամ արգանակ․ մեզը պետք է լինի բաց դեղին։
- Պարացետամոլը կամ իբուպրոֆենը իջեցնում են ջերմությունը և մեղմացնում մարմնի ցավերը։ Պարացետամոլը մի ընդունեք մրսածության և գրիպի դեմ այն փոշիների հետ, որոնցում այն արդեն կա, և երբեք ասպիրին մի տվեք 16 տարեկանից փոքր երեխաներին։ Դեղաչափերն ու տարբերությունները՝ «Պարացետամոլ, թե իբուպրոֆեն․ որն ընտրել և ինչը չխառնել» հոդվածում։
- Հակաբիոտիկները գրիպը չեն բուժում․ դրանք ազդում են բակտերիաների, ոչ թե վիրուսների վրա։ Բժիշկը դրանք նշանակում է միայն բակտերիալ բարդության դեպքում։ Մանրամասն՝ երբ են պետք հակաբիոտիկներ և ինչ պրոբիոտիկներ ընդունել դրանց հետ։
- Պարացետամոլ դեղահաբ 500 մգ, 10 հատ
- Նուրոֆեն դեղահաբ 200 մգ, 20 հատ
- Պարացետամոլ օշարակ երեխաների համար 120 մգ/5 մլ, 100 մլ
- Նուրոֆեն կախույթ երեխաների համար 100 մգ/5 մլ, ելակի համով, 100 մլ
- Օմրոն Էկո Տեմպ Բեյսիկ թվային ջերմաչափ
Վստա՞հ չեք, որ դա գրիպ է․ կարդացեք «Գրիպ, մրսածություն, թե COVID․ ինչպես տարբերել և ինչ անել առաջին 48 ժամում» հոդվածը։
Կանխարգելում․ գրիպի դեմ պատվաստում՝ ամեն տարի
Հակավիրուսային դեղերը պատվաստմանը չեն փոխարինում։ Պատվաստումը գրիպը կանխելու լավագույն միջոցն է, և այն պետք է կրկնել ամեն տարի, հատկապես վերը նշված ռիսկի խմբերի մարդկանց։ Եթե շատ բարձր ռիսկ ունեցող մարդը սերտ շփում է ունեցել գրիպով հիվանդի հետ, բժիշկը կարող է կանխարգելման նպատակով հակավիրուսային դեղ նշանակել։ Պատվաստման մասին հարցրեք ձեր ընտանեկան բժշկին կամ պոլիկլինիկայում։
Երբ դիմել բժշկի կամ զանգել 103
Անմիջապես զանգեք 103 (շտապ բժշկական օգնություն Հայաստանում), եթե․
- շնչառությունը դժվարացած է կամ հաճախացած, կապտել են շուրթերը կամ դեմքը,
- կրծքավանդակի ցավը կամ ճնշումը չի անցնում,
- առաջացել են գիտակցության շփոթվածություն, ցնցումներ, կամ մարդուն դժվար է արթնացնել,
- երեխայի մոտ ներշնչելիս կողերի միջակայքերը ներքաշվում են, կամ արթուն ժամանակ նա թուլացած է և չի արձագանքում,
- կան ջրազրկման նշաններ՝ 8 ժամ մեզ չկա, բերանը շատ չոր է։
Նույն օրը դիմեք բժշկի, եթե․
- ջերմությունը կամ հազը լավացել էին, հետո վերադարձել կամ ուժեղացել են,
- բարձր ջերմությունը պահպանվում է 3 օրից ավելի կամ չի իջնում պարացետամոլից կամ իբուպրոֆենից,
- մինչև 3 ամսական երեխայի ջերմությունը բարձրացել է,
- սրվել է քրոնիկ հիվանդությունը (ասթմա, դիաբետ, սրտի հիվանդություն),
- ռիսկի խմբից եք և ունեք գրիպի ախտանիշներ։
Հաճախ տրվող հարցեր
Տամիֆլյու, թե Ինգավիրին․ ո՞րն է ավելի լավ
Դրանք միմյանց չեն փոխարինում։ Տամիֆլյուն (օսելտամիվիր) դեղատոմսով դեղ է, որն ուսումնասիրվել է խոշոր հետազոտություններում․ բժիշկներն այն նշանակում են հիմնականում բարձր ռիսկ ունեցող մարդկանց և ծանր գրիպի դեպքում։ Ինգավիրինը վաճառվում է առանց դեղատոմսի, և համոզիչ ապացույցներ, որ այն կրճատում է գրիպի տևողությունը, չկան։ Արդյոք ձեզ ընդհանրապես հակավիրուսային դեղ է պետք, որոշում է բժիշկը։
Ես երիտասարդ և առողջ եմ․ գրիպի ժամանակ հակավիրուսային դեղ պե՞տք է
Սովորաբար՝ ոչ։ Առողջ մարդկանց մեծ մասն առողջանում է մոտ մեկ շաբաթում՝ հանգստի, շատ հեղուկի և ջերմիջեցնողի օգնությամբ։ ԱՀԿ-ն թեթև գրիպի դեպքում օսելտամիվիր խորհուրդ չի տալիս, իսկ CDC-ի կարծիքով՝ առաջին 48 ժամում բժիշկը կարող է այն դիտարկել։
Ուշ չէ՞ հակավիրուսային դեղ սկսել 48 ժամից հետո
Թեթև գրիպի դեպքում օգուտն ամենամեծն է, եթե բուժումը սկսվում է առաջին 48 ժամում։ Ծանր ընթացքի դեպքում կամ հիվանդանոցում բժիշկներն օսելտամիվիր նշանակում են նաև ավելի ուշ։
Կարո՞ղ է հակավիրուսային դեղը փոխարինել պատվաստմանը
Ոչ։ Հակավիրուսային դեղերը պաշտպանության երկրորդ գիծն են, իսկ ամենամյա պատվաստումը մնում է գրիպը կանխելու լավագույն միջոցը։
Հակաբիոտիկներն օգնո՞ւմ են գրիպի դեպքում
Ոչ։ Հակաբիոտիկներն ազդում են բակտերիաների, ոչ թե գրիպի վիրուսի վրա, և ԱՀԿ-ն թեթև գրիպի դեպքում դրանք խորհուրդ չի տալիս, եթե բակտերիալ վարակի հավանականությունը ցածր է։ Բժիշկը դրանք նշանակում է միայն բակտերիալ բարդության դեպքում, օրինակ՝ թոքաբորբի որոշ ձևերի ժամանակ։
Աղբյուրներ
- ԱՀԿ․ Clinical practice guidelines for influenza, 2024 (անգլերեն)
- CDC․ Treating flu with antiviral drugs (անգլերեն)
- NICE TA168․ ամանտադին, օսելտամիվիր և զանամիվիր գրիպի բուժման համար (անգլերեն)
- Քոքրեյնյան ակնարկ (2014)․ նեյրամինիդազի արգելակիչները գրիպի կանխարգելման և բուժման համար (անգլերեն)
- Քոքրեյնյան ակնարկ (2015)․ հոմեոպաթիկ Օսցիլոկոկցինումը գրիպի կանխարգելման և բուժման համար (անգլերեն)
- Հայաստանի դեղերի պետական ռեգիստր (pharm.cals.am)
Հարցեր ունե՞ք դեղերի մասին․ հարցրեք ԱԲԱ ֆարմի ցանկացած դեղատան դեղագործին կամ գրեք մեզ կայքի չատում։
Այլ հոդվածներ

Առողջություն և բարեկեցություն
Պրոբիոտիկ հակաբիոտիկի հետ․ երբ է պետք և ինչպես ընդունել
Երբ են հակաբիոտիկներն իսկապես պետք, ինչու են դրանք լուծ առաջացնում, որ պրոբիոտիկներն ունեն լավագույն ապացույցները (S. boulardii, L. rhamnosus GG) և հակաբիոտիկից քանի ժամ հետո ընդունել Լինեքսը, Էնտերոլը կամ Էնտերոժերմինան։

Մանկական Խնամք
Երեխայի ականջի ցավ․ ինչ անել գիշերը և երբ դիմել բժշկի
Ինչու է երեխայի ականջը ցավում, ինչ անել հենց հիմա և գիշերը, երբ կարելի է ականջի կաթիլներ, պե՞տք են արդյոք հակաբիոտիկներ օտիտի դեպքում, ինչ չի կարելի անել և երբ շտապ դիմել բժշկի։

Մրսածություն և գրիպ
Անոթասեղմիչ քթի կաթիլներ և սփրեյներ․ քանի օր կարելի է և ինչով փոխարինել
Ինչով են տարբերվում քսիլոմետազոլինը, օքսիմետազոլինը և նաֆազոլինը, քանի օր կարող են դրանք օգտագործել մեծահասակները, ինչպես ազատվել կաթիլներից կախվածությունից և երբ են ավելի հարմար աղային կամ ստերոիդային սփրեյները։