Խոնավ հազ․ ԱՑՑ, Ամբրոքսոլ, թե Պրոսպան — ինչ ընտրել մեծերին և երեխաներին
Ինչով են տարբերվում ԱՑՑ-ն, ամբրոքսոլը (Լազոլվան) և Պրոսպանը, որ տարիքից են թույլատրված ըստ հրահանգի, ինչ դեղաչափով տալ երեխաներին և երբ դիմել բժշկի։
- Դեղորայք
- Մանկական խնամք
- Մրսածություն և գրիպ

Այս էջում
Խոնավ հազի դեպքում նպատակը հազը կանգնեցնելը չէ, այլ օգնելը, որ խորխը հեշտ անջատվի։ Մեծահասակները սովորաբար ընտրում են խորխը նոսրացնող դեղ՝ ացետիլցիստեին (ԱՑՑ, Ֆլուիմուցիլ) կամ ամբրոքսոլ (Լազոլվան), կամ բաղեղի տերևով բուսական օշարակ (Պրոսպան, Հերբիոն)։ Ըստ հրահանգների՝ դրանցից ոչ մեկը չի կարելի տալ մինչև 2 տարեկան երեխաներին, և առանց բժշկի խորհրդի դրանք չեն ընդունում հակահազային դեղերի հետ։
Եթե հազը չոր է, և խորխ չկա, կարդացեք մեր չոր հազի դեղերի ուղեցույցը։
Ինչպես են գործում խոնավ հազի դեղերը
Խոնավ հազը հաճախ լինում է մրսածությունից, գրիպից կամ սուր բրոնխիտից հետո և անցնում է ինքնուրույն․ ըստ NHS-ի (Մեծ Բրիտանիայի առողջապահական ծառայություն)՝ սովորաբար 3–4 շաբաթում։ Այն հիմնականում վիրուսային է, և հակաբիոտիկներ սովորաբար պետք չեն․ դա որոշում է միայն բժիշկը։
- Մուկոլիտիկները (ացետիլցիստեին, ամբրոքսոլ, կարբոցիստեին) նոսրացնում են թանձր խորխը, որպեսզի այն հեշտ արտահազվի։ Առաջին օրերին խորխը կարող է նույնիսկ շատանալ, և հազը՝ մի փոքր ուժեղանալ։
- Խորխաբեր միջոցները (բաղեղի տերևի էքստրակտ) օգնում են շնչուղիներին մաքրվել խորխից։
Հազն այստեղ օգտակար է․ դրանով թոքերը դուրս են հանում նոսրացած խորխը։
Համեմատական աղյուսակ
| Դեղ | Ազդող նյութ | Ինչպես է գործում | Ձևերը, որ վաճառում ենք | Նվազագույն տարիքը (ըստ հրահանգի) | Սովորական դեղաչափ մեծահասակին | Զգուշացումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ԱՑՑ | Ացետիլցիստեին | Նոսրացնում է խորխը | Փոշի՝ 100 և 200 մգ, լուծվող դեղահատ՝ 200 և 600 մգ (լոնգ, էքստրա) | 100 և 200 մգ՝ 2 տարեկանից, 600 մգ՝ 14 տարեկանից | 200 մգ օրը 2–3 անգամ կամ 600 մգ օրը 1 անգամ | Ասթմա, ստամոքսի խոց։ Լուծվող դեղահատերում նատրիում կա։ |
| Ֆլուիմուցիլ 600 | Ացետիլցիստեին | Նոսրացնում է խորխը | Լուծվող դեղահատ՝ 600 մգ | 18 տարեկանից | 1 դեղահատ օրը 1 անգամ | Ֆենիլկետոնուրիա (ասպարտամ), կրծքով կերակրում։ |
| Լազոլվան, Ամբրոքսոլ | Ամբրոքսոլ | Նոսրացնում և դուրս է մղում խորխը | Օշարակ՝ 15 մգ/5 մլ, դեղահատ՝ 30 մգ | Օշարակ՝ 2 տարեկանից, 30 մգ դեղահատ՝ 6 տարեկանից (½ դեղահատ) | 30 մգ օրը 3 անգամ 2–3 օր, հետո օրը 2 անգամ | Հղիության 1-ին եռամսյակ, կրծքով կերակրում։ Առանց բժշկի՝ մինչև 4–5 օր։ |
| Պրոսպան | Բաղեղի տերևի էքստրակտ | Բուսական խորխաբեր | Օշարակ՝ 100 մլ | 2 տարեկանից, 2–4 տարեկանում՝ միայն բժշկի նշանակմամբ | 5–7,5 մլ օրը 3 անգամ | Սորբիտոլ (ֆրուկտոզի անտանելիություն)։ Հղիություն, կրծքով կերակրում։ |
| Հերբիոն բաղեղի օշարակ | Բաղեղի տերևի էքստրակտ | Բուսական խորխաբեր | Օշարակ՝ 150 մլ | 2 տարեկանից | 5–7,5 մլ օրը 2 անգամ | Սորբիտոլ։ Հղիություն, կրծքով կերակրում։ |
| Ֆլուդիտեկ 2% | Կարբոցիստեին | Նոսրացնում է խորխը | Մանկական օշարակ՝ 125 մլ | 2 տարեկանից | Մանկական ձև է | Շաքար է պարունակում։ Ստամոքսի խոցի սրացում։ |
Երեխաների դեղաչափերն ըստ տարիքի
Այս դեղերի հրահանգներում երեխաների դեղաչափը տրված է ըստ տարիքի, ոչ թե քաշի։ Չափեք տուփի չափիչ բաժակով կամ գդալով, ոչ թե խոհանոցային գդալով։
| Դեղ | Փոքր երեխաներ (2 տարեկանից) | Դպրոցահասակ երեխաներ | Դեռահասներ և մեծահասակներ |
|---|---|---|---|
| ԱՑՑ 100 մգ փաթեթիկ | 2–6 տարեկան՝ 1 փաթեթիկ օրը 2–3 անգամ | 6–14 տարեկան՝ 1 փաթեթիկ օրը 3 անգամ կամ 2 փաթեթիկ օրը 2 անգամ | 14-ից բարձր՝ 2 փաթեթիկ օրը 2–3 անգամ |
| ԱՑՑ 200 մգ փաթեթիկ | 2–6 տարեկան՝ ½ փաթեթիկ օրը 2–3 անգամ | 6–14 տարեկան՝ ½ փաթեթիկ օրը 3 անգամ կամ 1 փաթեթիկ օրը 2 անգամ | 14-ից բարձր՝ 1 փաթեթիկ օրը 2–3 անգամ |
| Լազոլվան օշարակ 15 մգ/5 մլ | 2–5 տարեկան՝ 2,5 մլ օրը 3 անգամ | 6–12 տարեկան՝ 5 մլ օրը 2–3 անգամ | 12-ից բարձր՝ 10 մլ օրը 3 անգամ 2–3 օր, հետո օրը 2 անգամ |
| Պրոսպան | 2–4 տարեկան՝ միայն բժշկի նշանակմամբ, 2,5 մլ օրը 3 անգամ, 5 տարեկան՝ 2,5 մլ օրը 3 անգամ | 6–11 տարեկան՝ 5 մլ օրը 3 անգամ | 12-ից՝ 5–7,5 մլ օրը 3 անգամ |
| Հերբիոն բաղեղի օշարակ | 2–5 տարեկան՝ 2,5 մլ օրը 2 անգամ | 6–11 տարեկան՝ 5 մլ օրը 2 անգամ | 12-ից՝ 5–7,5 մլ օրը 2 անգամ |
| Ֆլուդիտեկ 2% | 2–5 տարեկան՝ 5 մլ օրը 2 անգամ | 5–15 տարեկան՝ 5 մլ օրը 3 անգամ | — |
ԱՑՑ և Ֆլուիմուցիլ (ացետիլցիստեին)
Ըստ ԱՑՑ-ի հրահանգների՝ այն ընդունում են ուտելուց հետո․ փոշին լուծում են ջրում, հյութում կամ սառը թեյում, լուծվող դեղահատը՝ մեկ բաժակ ջրում։ Լրացուցիչ հեղուկն ուժեղացնում է ազդեցությունը։ Մրսածության դեպքում կուրսը 5–7 օր է։
- Մինչև 2 տարեկանում չի կարելի․ նոսրացած խորխը կարող է փակել փոքր երեխայի շնչուղիները։ ԱՑՑ լոնգ և էքստրա 600 մգ՝ 14 տարեկանից, Ֆլուիմուցիլ 600՝ 18 տարեկանից։
- Ասթմայի դեպքում, եթե շնչառությունը դժվարանում է կամ սուլոց է հայտնվում, դեղն անմիջապես դադարեցնում են։ Զգույշ եղեք, եթե ստամոքսի խոց եք ունեցել։
- Հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ՝ միայն բժշկի հետ օգուտն ու ռիսկը կշռադատելուց հետո։
- ԱՑՑ 100 մգ, լուծվող փոշի, 20 փաթեթիկ
- ԱՑՑ 200 մգ, լուծվող փոշի, 20 փաթեթիկ
- ԱՑՑ լոնգ 600 մգ, լուծվող դեղահատեր №10
- Ֆլուիմուցիլ 600 մգ, լուծվող դեղահատեր №10
Լազոլվան և Ամբրոքսոլ (ամբրոքսոլ)
Ամբրոքսոլը նոսրացնում է խորխը և ակտիվացնում շնչուղիների թարթիչները, որոնք այն դուրս են մղում։ Լազոլվան օշարակը թույլատրված է 2 տարեկանից, Լազոլվան և Ամբրոքսոլ 30 մգ դեղահատերը՝ 6 տարեկանից (½ դեղահատ օրը 2–3 անգամ)։ Առանց բժշկի ընդունում են ոչ ավելի, քան 4–5 օր։
- Խորհուրդ չի տրվում հղիության, հատկապես առաջին եռամսյակի, և կրծքով կերակրման ժամանակ։
- Ցանի կամ բշտերի դեպքում դադարեցրեք դեղը և դիմեք բժշկի։ Երիկամների խնդիրների կամ լյարդի ծանր հիվանդության դեպքում՝ միայն բժշկի խորհրդով։
Պրոսպան և Հերբիոն (բաղեղի տերև)
Երկու օշարակն էլ պարունակում են բաղեղի տերևի չոր էքստրակտ՝ 7 մգ 1 մլ-ում։ Պրոսպանի՝ Հայաստանում գրանցված հրահանգով այն չի կարելի տալ մինչև 2 տարեկանում՝ շնչառական ախտանիշների սրման ռիսկի պատճառով, իսկ 2–4 տարեկանում՝ միայն բժշկի նշանակմամբ։ Թեթև դեպքերում Պրոսպանն ընդունում են 1 շաբաթ և լավանալուց հետո ևս 2–3 օր։
- Երկուսն էլ պարունակում են սորբիտոլ․ ֆրուկտոզի անտանելիության դեպքում չի կարելի։ Հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ չեն կիրառվում։
- Ընդունման ժամը։ Պրոսպանը՝ առավոտյան, ցերեկը և երեկոյան, Հերբիոն բաղեղի օշարակը՝ առավոտյան կամ օրվա առաջին կեսին՝ տաք հեղուկով։
Երեխաների համար կա նաև կարբոցիստեինով Ֆլուդիտեկ 2% օշարակը՝ 2 տարեկանից (պարունակում է շաքար)։ Ըստ հրահանգի՝ նախքան ընդունելը պետք է խորհրդակցել բժշկի հետ, իսկ առանց բժշկի այն տալիս են ոչ ավելի, քան 8–10 օր։
Ինչ ընտրել
- Մեծահասակ, թանձր խորխ՝ ԱՑՑ կամ Լազոլվան։ Ընտրեք մեկը, երկու մուկոլիտիկ միասին մի ընդունեք։
- Օրը 1 անգամ՝ ԱՑՑ լոնգ (14 տարեկանից) կամ Ֆլուիմուցիլ 600 (մեծահասակներին)։
- Բուսական օշարակ՝ Պրոսպան կամ Հերբիոն։
- 2–6 տարեկան երեխա՝ օշարակ կամ փոշի՝ տարիքին համապատասխան դեղաչափով (Լազոլվան օշարակ, Հերբիոն, ԱՑՑ 100, Ֆլուդիտեկ 2%)։ 2–4 տարեկանում երկար կամ կրկնվող հազի դեպքում նախ դիմեք բժշկի։
- Հղիություն, կրծքով կերակրում, ասթմա, ստամոքսի խոց՝ նախ խորհրդակցեք բժշկի հետ։
Մի համատեղեք հակահազային դեղերի հետ
Հազի ռեֆլեքսը ճնշող դեղերը (բուտամիրատ՝ Սինեկոդ, կոդեին, դեքստրոմեթորֆան) կանգնեցնում են այն հազը, որը դուրս է հանում խորխը։ ԱՑՑ-ի հրահանգը զգուշացնում է խորխի վտանգավոր կուտակման մասին, ուստի այդ համակցությունը կարող է որոշել միայն բժիշկը․ նույնն են նշում Լազոլվանի և Հերբիոնի հրահանգները։ Եթե չոր հազը դարձել է խոնավ, դադարեցրեք հակահազային դեղը։ Համակցված «մրսածության» միջոցներում ստուգեք բաղադրությունը։ Հակահազային դեղերի մասին՝ չոր հազի ուղեցույցում։
Ինչ է օգնում առանց դեղերի
- Շատ հեղուկ՝ ջուր, թեյ, տաք ըմպելիքներ։
- Խոնավ և մաքուր օդ․ հաճախ օդափոխեք, խուսափեք տաքացուցիչների չոր օդից, անհրաժեշտության դեպքում օգտագործեք խոնավացուցիչ։
- Տաք ջուր կիտրոնով և մեղրով՝ միայն 1 տարեկանից բարձր երեխաներին և մեծերին։
- Հանգիստ և ծխախոտի ծխից հեռու միջավայր։
Երբ դիմել բժշկի կամ զանգել 103
Անմիջապես զանգեք 103, եթե՝
- շնչառությունը դժվար է, հաճախացած կամ աղմկոտ, կամ կողերի միջև մաշկը ներս է քաշվում։
- շուրթերը կամ դեմքը կապտել են։
- դեղից հետո այտուցվել են դեմքը, շուրթերը կամ կոկորդը։
Դիմեք բժշկի, եթե՝
- հազը տևում է 3 շաբաթից ավելի։
- խորխի մեջ արյուն կա (նույն օրը)։
- ջերմությունը 38 °C-ից բարձր է 3 օրից ավելի։
- կրծքավանդակի ցավ կա, կամ հազն արագ վատանում է։
- մինչև 3 ամսական երեխան հազում է կամ ունի 38 °C և ավելի ջերմություն (անմիջապես)։
- մինչև 2 տարեկան երեխան ունի խոնավ հազ։
- ունեք ասթմա, թոքերի քրոնիկ հիվանդություն կամ թուլացած իմունիտետ։
- ամբրոքսոլից 4–5 օր կամ բաղեղի օշարակից 1 շաբաթ անց լավացում չկա։
Հաճախ տրվող հարցեր
Կարելի՞ է ԱՑՑ-ն և ամբրոքսոլը միասին ընդունել։
Երկուսն էլ նոսրացնում են խորխը, և հրահանգները դրանց համատեղ ընդունում չեն նախատեսում։ Ընտրեք մեկը և ընդունեք ըստ հրահանգի։
Կարելի՞ է ԱՑՑ կամ Պրոսպան տալ մինչև 2 տարեկան երեխային։
Ոչ։ Այս հոդվածի բոլոր դեղերը հրահանգներով հակացուցված են մինչև 2 տարեկանում․ փոքր երեխան չի կարողանում արտահազալ նոսրացած խորխը։ Դիմեք մանկաբույժի։
Կարելի՞ է խորխաբեր դեղ ընդունել երեկոյան։
Հրահանգները տարբեր են։ Պրոսպանն ընդունում են առավոտյան, ցերեկը և երեկոյան, Հերբիոն բաղեղի օշարակը՝ առավոտյան կամ օրվա առաջին կեսին, իսկ ԱՑՑ-ի և Լազոլվանի հրահանգները ժամ չեն նշում։ Գիշերային հազի դեպքում ինքնուրույն հակահազային դեղ մի ավելացրեք։
Կարելի՞ է այս դեղերն ընդունել հղիության ժամանակ։
Պրոսպանն ու Հերբիոնը չեն կիրառվում, ամբրոքսոլը խորհուրդ չի տրվում, հատկապես առաջին եռամսյակում, իսկ ացետիլցիստեինը՝ միայն բժշկի որոշմամբ։ Նախ խորհրդակցեք բժշկի հետ։
Աղբյուրներ
- NHS․ Cough (հազ)
- NHS․ High temperature (fever) in children
- NICE NG120․ Cough (acute): antimicrobial prescribing
- ՀՀ դեղերի պետական ռեգիստր (pharm.cals.am)․ դեղերի պաշտոնական հրահանգներ
Հարցեր ունե՞ք դեղի ընտրության կամ դեղաչափի վերաբերյալ։ Հարցրեք ԱԲԱ ֆարմի դեղագործին մեր դեղատներում կամ կայքի չատում։
Այլ հոդվածներ

Առողջություն և բարեկեցություն
Պրոբիոտիկ հակաբիոտիկի հետ․ երբ է պետք և ինչպես ընդունել
Երբ են հակաբիոտիկներն իսկապես պետք, ինչու են դրանք լուծ առաջացնում, որ պրոբիոտիկներն ունեն լավագույն ապացույցները (S. boulardii, L. rhamnosus GG) և հակաբիոտիկից քանի ժամ հետո ընդունել Լինեքսը, Էնտերոլը կամ Էնտերոժերմինան։

Մանկական Խնամք
Երեխայի ականջի ցավ․ ինչ անել գիշերը և երբ դիմել բժշկի
Ինչու է երեխայի ականջը ցավում, ինչ անել հենց հիմա և գիշերը, երբ կարելի է ականջի կաթիլներ, պե՞տք են արդյոք հակաբիոտիկներ օտիտի դեպքում, ինչ չի կարելի անել և երբ շտապ դիմել բժշկի։

Մրսածություն և գրիպ
Հակավիրուսային դեղեր գրիպի դեմ․ ինչն է իրականում օգնում
Գրիպի դեմ որ հակավիրուսային դեղերն ունեն համոզիչ ապացույցներ, և որոնք՝ ոչ․ համեմատական աղյուսակ Տամիֆլյուի (օսելտամիվիր), Արբիդոլի, Ինգավիրինի, Կագոցելի, Էրգոֆերոնի և ինտերֆերոնների մասին, ում պետք է առաջին օրը դիմել բժշկի և ինչն է օգնում բոլորին։