Մրսածություն հղիության ժամանակ․ ինչ կարելի է խմել և ինչից խուսափել
Ինչով բուժել մրսածությունը հղիության ժամանակ՝ պարացետամոլ, աղային ցողացիրներ, մեղր, ինչից խուսափել ըստ եռամսյակների, ինչու է գրիպն ավելի վտանգավոր և երբ զանգել 103։
- Դեղորայք
- Մրսածություն և գրիպ

Այս էջում
Կարճ պատասխան․ հղիության ժամանակ մրսածությունը սովորաբար թեթև է անցնում և չի վնասում երեխային։ Այն բուժում են հանգստով, շատ հեղուկ խմելով, քթի աղային ցողացիրներով և մեղրով։ Ջերմության և ցավի դեպքում առաջին ընտրության դեղը պարացետամոլն է՝ նվազագույն արդյունավետ դեղաչափով և հնարավորինս կարճ ժամանակով։ Խուսափեք իբուպրոֆենից (հատկապես 20-րդ շաբաթից), անոթասեղմիչ հաբերից և մրսածության «ամեն ինչ մեկում» փոշիներից։ Ցանկացած դեղ ընդունելուց առաջ խորհրդակցեք ձեր բժշկի հետ, իսկ եթե հիվանդությունը նման է գրիպի, նույն օրը զանգեք բժշկին։
Ինչն է օգնում առանց դեղերի
Այս միջոցներն անվտանգ են ցանկացած եռամսյակում․
- Հանգիստ։ Քանի դեռ ջերմություն ունեք, մնացեք տանը։
- Շատ հեղուկ՝ ջուր, տաք թեյ, արգանակ։ Խմեք այնքան, որ մեզը մնա բաց դեղին։
- Աղային ցողացիրներ և քթի լվացում ծովի ջրով կամ նատրիումի քլորիդի լուծույթով․ դրանք նոսրացնում և լվանում են լորձը։ Կարելի է օգտագործել օրը մի քանի անգամ։
- Գոլորշի՝ քթի փակվածության դեպքում․ նստեք լոգարանում՝ բացելով տաք ջրի ցնցուղը։
- Մեղր և կիտրոն՝ կոկորդի ցավի և հազի դեպքում․ կես կիտրոնի հյութը քամեք մեկ բաժակ տաք ջրի մեջ և ավելացրեք 1–2 թեյի գդալ մեղր։ Հղիության շաքարային դիաբետի դեպքում հիշեք, որ մեղրը շաքար է։
- Կոկորդի ողողում աղաջրով․ կես թեյի գդալ աղ մեկ բաժակ տաք ջրում։ Ողողեք կոկորդը և լուծույթը դուրս թքեք։
Քիչ ապացույցներ կան, որ վիտամին C-ն, էխինացեան կամ սխտորն արագացնում են մրսածությունից ապաքինումը։
Աղային ցողացիրներ, որոնց ներդիրը թույլ է տալիս օգտագործել հղիության ժամանակ․
- Ակվա Մարիս դասական քթի ցողացիր, 30 մլ
- Ակվալոր Սոֆթ քթի ցողացիր, 125 մլ
- Ակվա Մարիս Սթրոնգ քթի ցողացիր, 30 մլ (հիպերտոնիկ, քթի ուժեղ փակվածության դեպքում)
Ջերմություն և ցավ․ պարացետամոլ
Պարացետամոլը հղիության ժամանակ առաջին ընտրության ցավազրկողն է, և այն կարելի է ընդունել ցանկացած եռամսյակում։ Դեղերի եվրոպական գործակալությունը (EMA) խորհուրդ է տալիս ընդունել այն նվազագույն արդյունավետ դեղաչափով, հնարավորինս կարճ ժամանակով և հնարավորինս հազվադեպ։
- Դեղաչափը․ 500 մգ–1 գ (500 մգ-անոց 1–2 հաբ), ընդունումների միջև առնվազն 4 ժամ, 24 ժամում ոչ ավելի, քան 4 գ (8 հաբ)։ Եթե կշռում եք 50 կգ-ից պակաս, հարցրեք բժշկին ավելի ցածր դեղաչափի մասին։
- Քանի օր․ առանց բժշկի խորհրդի՝ ոչ ավելի, քան 3 օր։
- Մի համատեղեք փոշիների հետ․ մրսածության փոշիների մեծ մասում արդեն պարացետամոլ կա։
Հղիության ժամանակ 38 °C և ավելի բարձր ջերմության դեպքում պետք է դիմել բժշկի։ Որոշ հետազոտություններում հղիության վաղ շրջանի բարձր ջերմությունը կապվել է երեխայի նյարդային խողովակի արատների հետ, ուստի ավելի լավ է ջերմությունն իջեցնել, քան համբերել։
Ինչով են տարբերվում պարացետամոլն ու իբուպրոֆենը՝ կարդացեք «Պարացետամոլ, թե իբուպրոֆեն․ որն ընտրել և ինչը չխառնել» հոդվածում։
Ըստ ախտանիշի․ ինչն է օգնում և ինչից խուսափել
Ցանկացած դեղ, այդ թվում՝ առանց դեղատոմսի վաճառվող, ընդունելուց առաջ խորհրդակցեք բժշկի կամ դեղագործի հետ և ասեք, որ հղի եք։
| Ախտանիշ | Ինչն է օգնում (ցանկացած եռամսյակում) | Խուսափել կամ միայն բժշկի խորհրդով |
|---|---|---|
| Ջերմություն, գլխացավ, մարմնի ցավեր | Պարացետամոլ, հանգիստ, շատ հեղուկ | Իբուպրոֆեն և այլ ՈՍՀԴ-ներ (նապրոքսեն, դիկլոֆենակ, ասպիրին՝ որպես ցավազրկող)․ միայն բժշկի նշանակմամբ, 20-րդ շաբաթից՝ խուսափել, երրորդ եռամսյակում չեն կիրառվում։ Անալգին (մետամիզոլ)․ ըստ ներդիրի՝ հակացուցված է հղիության ժամանակ, հատկապես առաջին և երրորդ եռամսյակներում։ |
| Քթի փակվածություն, քթահոսություն | Աղային ցողացիրներ և լվացումներ՝ այնքան հաճախ, որքան պետք է․ գոլորշի տաք ցնցուղից | Անոթասեղմիչ հաբեր և փոշիներ (ֆենիլէֆրին, պսևդոէֆեդրին)․ խուսափել բոլոր եռամսյակներում։ Անոթասեղմիչ ցողացիրներ և կաթիլներ (քսիլոմետազոլին, օքսիմետազոլին)․ խուսափել, իսկ եթե բժիշկը թույլ տա՝ ոչ ավելի, քան 3–5 օր։ |
| Կոկորդի ցավ | Տաք ըմպելիք մեղրով և կիտրոնով, ողողում աղաջրով, սովորական Ստրեպսիլս ծծելու հաբեր, պարացետամոլ | Ստրեպսիլս Ինտենսիվ և ֆլուրբիպրոֆենով այլ ծծելու հաբեր ու ցողացիրներ (ՈՍՀԴ)․ խուսափել, երրորդ եռամսյակում հակացուցված են։ |
| Հազ | Մեղր, տաք ըմպելիք, գոլորշի | Կոդեինով հազի դեղեր․ միայն բժշկի խորհրդով։ Ամբրոքսոլ․ առաջին եռամսյակում հակացուցված է, հետո՝ միայն բժշկի խորհրդով։ Բուսական օշարակներ․ շատերի համար հղիության ժամանակ կիրառման տվյալներ չկան։ |
Հղիության ժամանակ դեղերի անվտանգության բրիտանական ծառայությունը (UKTIS) սովորական Ստրեպսիլսը, այդ թվում՝ մեղր-կիտրոնը, թույլատրելի է համարում հղի կանանց համար․
Ինչ չընդունել առանց բժշկի
- Մրսածության «ամեն ինչ մեկում» փոշիներ, օրինակ՝ Թերաֆլյու և Կոլդրեքս․ պարացետամոլից բացի դրանցում կա անոթասեղմիչ ֆենիլէֆրին, որից UKTIS-ը խորհուրդ է տալիս խուսափել հղիության ժամանակ։
- Անոթասեղմիչ քթի ցողացիրներ և կաթիլներ։ UKTIS-ը խորհուրդ է տալիս հղիության ժամանակ խուսափել դրանցից։ Եթե բժիշկն այնուամենայնիվ թույլ է տվել ցողացիր, օգտագործեք այն ոչ ավելի, քան 3–5 օր։ Մանրամասն՝ անոթասեղմիչ քթի կաթիլների մասին մեր հոդվածում։
- Իբուպրոֆեն և ասպիրին՝ որպես ցավազրկող, այդ թվում՝ ասպիրինով համակցված հաբեր, օրինակ՝ Ցիտրամոն։ 20-րդ շաբաթից դրանք կարող են նվազեցնել պտղաջրի քանակը և ազդել երեխայի երիկամների ու սրտի վրա։ Եթե բժիշկը պրեէկլամպսիայի կանխարգելման համար նշանակել է ասպիրին փոքր դեղաչափով (օրական 75–150 մգ), շարունակեք ընդունել այն․ դա այլ կիրառություն է։
- «Հակավիրուսային» և «իմունիտետը բարձրացնող» միջոցներ։ Ինգավիրինի և Կագոցելի ներդիրներում հղիությունը նշված է հակացուցումների մեջ, իսկ Անաֆերոնի և Էրգոֆերոնի անվտանգությունը հղիության ժամանակ ուսումնասիրված չէ։ Բուսական և հոմեոպաթիկ միջոցներն էլ ինքնըստինքյան անվտանգ չեն։ Թե ինչն է իրականում օգնում գրիպի դեպքում՝ կարդացեք գրիպի հակավիրուսային դեղերի մասին մեր հոդվածում։
- Վիտամին A։ Մի ընդունեք վիտամին A (ռետինոլ) պարունակող սննդային հավելումներ, ձողաձկան լյարդի յուղ կամ Աեվիտ դեղապատիճներ․ վիտամին A-ի ավելցուկը կարող է վնասել երեխայի զարգացմանը։ Բժշկի նշանակած հղիության վիտամինները շարունակեք ընդունել։
Գրիպը հղիության ժամանակ ավելի վտանգավոր է
Գրիպը սկսվում է հանկարծակի՝ բարձր ջերմությամբ, մարմնի ցավերով և ուժեղ թուլությամբ (ինչպես տարբերել այն մրսածությունից՝ «Գրիպ, մրսածություն, թե COVID․ ինչպես տարբերել և ինչ անել առաջին 48 ժամում»)։ Հղիության ժամանակ այն ավելի հաճախ է բարդանում, օրինակ՝ թոքաբորբով, ավելի հաճախ է պահանջում հիվանդանոցային բուժում, իսկ հազվադեպ դեպքերում հանգեցնում է վաղաժամ ծննդաբերության։
- Եթե կարծում եք, որ գրիպ ունեք, նույն օրը զանգեք բժշկին։
- Հղիության ժամանակ նախընտրելի հակավիրուսային դեղը օսելտամիվիրն է (Տամիֆլյու)։ Արդյոք այն ձեզ պետք է, որոշում է միայն բժիշկը։ Դեղը լավագույնս օգնում է, երբ ընդունումն սկսվում է առաջին ախտանիշներից հետո 48 ժամվա ընթացքում, և բժիշկը կարիք չունի սպասելու թեստի արդյունքին։
- Գրիպի դեմ պատվաստումը (ներարկում, ոչ թե քթի ցողացիր) խորհուրդ է տրվում ցանկացած եռամսյակում։ Այն պաշտպանում է նաև երեխային ծնվելուց հետո առաջին ամիսներին։ Պատվաստման մասին հարցրեք ձեր մանկաբարձ-գինեկոլոգին կամ պոլիկլինիկայում։
Երբ դիմել բժշկի կամ զանգել 103
Անմիջապես զանգեք 103, եթե․
- շնչառությունը շատ է դժվարացել, և օդը չի բավականացնում նախադասությունն ավարտելու համար,
- կրծքավանդակում ցավ կա, կամ արյունով եք հազում,
- առաջացել են գիտակցության շփոթվածություն, ուժեղ գլխապտույտ կամ ցնցումներ, կամ շուրթերը կապտել են։
Անմիջապես կապվեք բժշկի կամ ծննդատան հետ, նույնիսկ գիշերը, եթե․
- երեխան սովորականից քիչ է շարժվում, կամ փոխվել է նրա շարժումների բնույթը,
- հեշտոցից արյունային արտադրություն կա, պտղաջուր է արտահոսում, կամ որովայնն է ցավում,
- ուժեղ գլխացավ, տեսողության խանգարում կամ դեմքի, ձեռքերի, ոտքերի հանկարծակի այտուց է առաջացել (դրանք կարող են լինել պրեէկլամպսիայի, ոչ թե մրսածության նշաններ)։
Նույն օրը զանգեք բժշկին, եթե․
- ջերմությունը 38 °C կամ ավելի է, հատկապես եթե պարացետամոլից չի իջնում,
- գրիպի նշաններ կան՝ հանկարծակի բարձր ջերմություն, մարմնի ցավեր, ուժեղ թուլություն,
- կրկնվող փսխում կա, չեք կարողանում խմել, կամ շատ քիչ եք միզում,
- լավացել էիք, իսկ հետո նորից վատացել եք (դա կարող է բարդության, օրինակ՝ թոքաբորբի նշան լինել)։
Դիմեք բժշկի նաև, եթե մրսածությունը 7–10 օրում չի լավանում, կամ հազը տևում է 3 շաբաթից ավելի։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ճի՞շտ է, որ հղիության ժամանակ պարացետամոլը կապված է աուտիզմի հետ։
Դա ապացուցված չէ։ 2025 թվականին այս հարցը լայնորեն քննարկվեց, սակայն Դեղերի եվրոպական գործակալությունը (EMA), Մեծ Բրիտանիայի դեղերի կարգավորիչը (MHRA) և հղիության ժամանակ դեղերի անվտանգության բրիտանական ծառայությունը (UKTIS) ուսումնասիրեցին տվյալները և ապացույց չգտան, որ առաջարկվող դեղաչափերով պարացետամոլն աուտիզմ է առաջացնում։ Այն մնում է հղիության ժամանակ առաջին ընտրության ցավազրկողը․ ընդունեք այն նվազագույն արդյունավետ դեղաչափով և հնարավորինս կարճ ժամանակով։
Կարելի՞ է հղիության ժամանակ օգտագործել անոթասեղմիչ քթի կաթիլներ (Օտրիվին, Նազիվին)։
Ավելի լավ է առանց դրանց։ Սկսեք աղային ցողացիրներից․ դրանք կարելի է օգտագործել այնքան հաճախ, որքան պետք է։ Ըստ ներդիրների՝ քսիլոմետազոլինը (Օտրիվին) հղիության ժամանակ չի կիրառվում, իսկ օքսիմետազոլինը (Նազիվին)՝ միայն զգուշությամբ։ Եթե փակ քթի պատճառով չեք կարողանում քնել, հարցրեք բժշկին․ եթե նա թույլ տա ցողացիր, օգտագործեք այն ոչ ավելի, քան 3–5 օր։
Կարելի՞ է հղիության ժամանակ խմել Թերաֆլյու կամ Կոլդրեքս։
Ոչ։ Դրանք պարունակում են անոթասեղմիչ ֆենիլէֆրին, որից UKTIS-ը խորհուրդ է տալիս խուսափել հղիության ժամանակ, իսկ Թերաֆլյուի ներդիրում հղիությունը նշված է հակացուցումների մեջ։ Ջերմության և ցավի դեպքում ընդունեք սովորական պարացետամոլ, իսկ քթի փակվածության դեպքում օգտագործեք աղային ցողացիր։
Իբուպրոֆեն եմ խմել՝ դեռ չիմանալով, որ հղի եմ։ Դա վտանգավո՞ր է։
Մինչև 20-րդ շաբաթն ընդունված իբուպրոֆենը, ամենայն հավանականությամբ, չի վնասի երեխային։ Դադարեցրեք այն և անցեք պարացետամոլի։ Եթե իբուպրոֆեն եք ընդունել 20-րդ շաբաթից հետո, հատկապես մի քանի անգամ, ասեք ձեր բժշկին․ նա կարող է ուլտրաձայնային հետազոտությամբ ստուգել երեխային և պտղաջրի քանակը։
Անվտա՞նգ է գրիպի դեմ պատվաստումը հղիության ժամանակ։
Այո։ Գրիպի դեմ ինակտիվացված պատվաստանյութը (ներարկում) խորհուրդ է տրվում ցանկացած եռամսյակում, և այն ստացել են միլիոնավոր հղի կանայք։ Պատվաստումը նվազեցնում է ծանր գրիպի ռիսկը և պաշտպանում է երեխային կյանքի առաջին ամիսներին։ Քթի ցողացիրով (կենդանի) պատվաստանյութը հղիության ժամանակ չի կիրառվում։
Աղբյուրներ
- UKTIS / Bumps․ մրսածության և գրիպի բուժումը հղիության ժամանակ (անգլերեն)
- EMA․ պարացետամոլը հղիության ժամանակ (անգլերեն)
- FDA․ հղիության 20-րդ շաբաթից խուսափել ՈՍՀԴ-ներից (անգլերեն)
- CDC․ գրիպ և հղիություն (անգլերեն)
Այս հոդվածը չի փոխարինում բժշկի խորհրդատվությանը։ Հարցեր ունե՞ք դեղերի մասին․ հարցրեք ԱԲԱ ֆարմի ցանկացած դեղատան դեղագործին կամ գրեք մեզ կայքի չատում։
Այլ հոդվածներ

Առողջություն և բարեկեցություն
Պրոբիոտիկ հակաբիոտիկի հետ․ երբ է պետք և ինչպես ընդունել
Երբ են հակաբիոտիկներն իսկապես պետք, ինչու են դրանք լուծ առաջացնում, որ պրոբիոտիկներն ունեն լավագույն ապացույցները (S. boulardii, L. rhamnosus GG) և հակաբիոտիկից քանի ժամ հետո ընդունել Լինեքսը, Էնտերոլը կամ Էնտերոժերմինան։

Մանկական Խնամք
Երեխայի ականջի ցավ․ ինչ անել գիշերը և երբ դիմել բժշկի
Ինչու է երեխայի ականջը ցավում, ինչ անել հենց հիմա և գիշերը, երբ կարելի է ականջի կաթիլներ, պե՞տք են արդյոք հակաբիոտիկներ օտիտի դեպքում, ինչ չի կարելի անել և երբ շտապ դիմել բժշկի։

Մրսածություն և գրիպ
Հակավիրուսային դեղեր գրիպի դեմ․ ինչն է իրականում օգնում
Գրիպի դեմ որ հակավիրուսային դեղերն ունեն համոզիչ ապացույցներ, և որոնք՝ ոչ․ համեմատական աղյուսակ Տամիֆլյուի (օսելտամիվիր), Արբիդոլի, Ինգավիրինի, Կագոցելի, Էրգոֆերոնի և ինտերֆերոնների մասին, ում պետք է առաջին օրը դիմել բժշկի և ինչն է օգնում բոլորին։